جراحی بینی یا فرآیندی پیچیده است که در آن استخوان و غضروف ها برش، تراش و بازسازی می شوند. یکی از شایع ترین و در عین حال آزاردهنده ترین عوارض جانبی که بیماران پس از عمل با آن مواجه می شوند، خارش بینی است. این حس می تواند از یک ناراحتی جزئی تا یک وسواس آزاردهنده که فرد را به سمت دستکاری ناحیه جراحی سوق می دهد، متغیر باشد. درک عمیق از اینکه چرا بینی می خارد، تفاوت بین خارش طبیعی ترمیم و علائم هشداردهنده عفونت و دانستن روش های ایمن برای کاهش خارش بینی، بخش مهم و حیاتی از موفقیت عمل شماست. در این مقاله جامع، به بررسی تمام ابعاد خارش بعد از عمل بینی و راه های کاهش آن خواهیم پرداخت.
چرا بینی بعد از عمل می خارد؟
خارش بینی پس از رینوپلاستی یک واکنش طبیعی و بخشی از فرآیند ترمیم بدن است. که این حس معمولاً ناشی از چند علت مختلف است:
فرآیند ترمیم بافت و تشکیل اسکار
وقتی جراحی انجام می شود، بدن بلافاصله شروع به ترمیم بافت های آسیب دیده می کند. در این فرآیند، بخش های مختلف بدن کلاژن تولید می کنند تا زخم های داخلی و خارجی را ببندند. در طول این پروسه، اعصاب حسی که در اثر جراحی تحریک یا قطع شدهاند، شروع به بازسازی و رشد مجدد می کنند. این رشد مجدد اعصاب اغلب به صورت حس های غیر معمول از جمله گزگز، مورمور و خارش تعبیر می شود. این خارش معمولاً نشانه ای مثبت از زنده بودن بافت و شروع ترمیم است.
خشکی مخاط بینی
در دوران نقاهت، مجاری تنفسی داخلی بینی ممکن است به دلیل عدم استفاده معمول از هوا، ترشحات غلیظ، یا برداشتن گچ، خشک شوند. خشکی غشای مخاطی باعث تحریک گیرنده های عصبی شده و احساس خارش شدید ایجاد می کند. همچنین، قرار گرفتن در معرض هوای خشک (به ویژه در فصول سرد یا محیط های دارای کولر گازی) این وضعیت را تشدید می کند.
واکنش به بخیه ها و مواد جراحی
گاهی اوقات، خارش ناشی از واکنش جزئی بدن به بخیه های جذبی یا غیر جذبی است. بدن در حال شناسایی و دفع یا جذب این مواد خارجی است که می تواند منجر به التهاب خفیف و خارش در محل بخیه ها به ویژه در نوک بینی یا زیر گچ شود.
حساسیت به چسب یا گاز ها
مواد چسباننده ای که برای نگه داشتن گچ یا آتل روی بینی استفاده می شوند، یا گازهای استریلی که زیر گچ قرار دارند، ممکن است در برخی افراد باعث واکنش آلرژیک خفیف یا تحریک پوست شوند که به صورت خارش و قرمزی ظاهر می شود.
آیا خارش نشانه عفونت بینی است؟
بسیاری از بیماران نگران هستند که خارش نشانه عفونت باشد. به طور کلی، خارش به تنهایی نشانه عفونت نیست چراکه عفونت معمولاً با علائم دیگری همراه است. قرمزی شدید و گسترده که روز به روز بدتر می شود ، تورم پیشرونده و گرمی پوست بینی ، ترشحات چرکی زرد یا سبز با بوی بد ، تب و لرز و درد ضربان دار شدید که با مسکن آرام نمی شود. اصلی ترین نشانه های عفونت بینی پس از عمل هستند. بنابراین اگر فقط احساس خارش دارید و علائم فوق را ندارید، احتمالاً این یک واکنش طبیعی ترمیمی است.
راهکارهای ایمن برای کاهش خارش بینی
دستکاری بینی از جمله کندن پوست یا دستکاری داخل بینی بدترین کاری است که می توانید در دوران نقاهت انجام دهید، زیرا این کار می تواند باعث جابهجایی استخوان ها، خونریزی و بدشکلی بینی شود. در عوض، از روش های ایمن زیر استفاده کنید که عبارت اند از:
شستشوی بینی با سرم نمکی (سالیان)
شستشو بینی یکی از موثرترین روش برای کاهش خارش داخلی است. که با استفاده از محلول شستسو و سرنگ بیمار می تواند به تمیز کردن داخل بینی پرداخته و خارش را کاهش دهد.
مرطوب نگه داشتن پوست خارجی
اگر پوست بینی می خارد، به معنای آن است که نیاز به هیدراته شدن دارد. از پمادهای تجویز شده توسط پزشک مانند پماد آنتی بیوتیک یا ویتامین A و D یا روغن های طبیعی ملایم استفاده کنید. به گونه ای که مقدار بسیار کمی از پماد یا روغن را با انگشت تمیز روی پوست بینی بمالید.
کمپرس سرد ملایم
برای کاهش التهاب و بی حس کردن موقت اعصاب حساس یک کیسه یخ را لای یک پارچه نازک تمیز بپیچید و به آرامی روی ناحیه خارش دار (بدون فشار دادن بینی) قرار دهید. این کار به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه انجام شود.
استفاده از بخور سرد
هوای خشک دشمن بینی های جراحی شده است. بنابراین از دستگاه بخور سرد در اتاق خواب یا محل زندگی خود استفاده کنید. رطوبت هوا به مرطوب ماندن مخاط بینی و جلوگیری از تشکیل پوسته های خارش زا کمک می کند.
پرهیز از محرک ها
از قرار گرفتن در معرض دود سیگار، گرد و غبار و بوی تند خودداری کنید. همچنین از دستمال های توالت زبر استفاده نکنید؛ به جای آن از پنبه نرم یا دستمال کاغذی بسیار نرم استفاده کنید و به آرامی روی بینی بگذارید .
داروهای ضد حساسیت (با مشورت پزشک)
اگر خارش ناشی از واکنش آلرژیک به چسب یا مواد جراحی باشد، پزشک ممکن است یک آنتی هیستامین خوراکی تجویز کند که به کاهش خارش کلی بدن و بینی کمک می کند.
